اختلال نقص توجه/بیش فعالی Attention Deficit Hyperactivity Disorder

Attention Deficit Hyperactivity Disorder

اختلال نقص توجه/بیش فعالی چیست؟

  
ADHD  مخفف اختلال نقص توجه/بیش فعالی می‌باشد. این واژه معمولاً براي توصیف آن دسته از کودکانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که در سه حیطه اصلی زیر مشکل دارند:
۱)  رفتار بیش از حد فعال (بیش فعالی)

۲)  رفتار تکانشی
۳) نقص توجه
از آنجائی که کودکان ADHD  بیش از حد فعال و تکانشی هستند،  معمولاً جهـت سـازگاري در مدرسه دچار مشکل می‌شوند. آنها ممکن است همچنین در ارتباط بـا سـایر کودکـان نیـز مشکلاتی داشته باشند. در صورتی که این کودکان و خانواده هایشـان کمـکهـاي لازم را دراین رابطه به موقع دریافت نکنند، مشکلاتشان می‌تواند همگام با افـزایش رشـد آنهـا تـداوم یابد.
برخی از این کودکان مشکلات قابل توجهی در تمرکز کردن و توجه کردن دارنـد امـا لزومـاً بیش فعال و تکانشی نیستند. برخی اوقات این دسته از کودکان به جاي تشـخیص ADHD به عنوان اختلال نقص توجه (ADD) توصیف می‌شوند.  به دلیل اینکه کودك به جاي اینکه مخل باشد، آرام و ساکت است از این روADD  می‌تواند به راحتی رفع گـردد.  ADHD هـیچ ارتباطی با هوش ندارد. کودکان داراي همه سطوح توانائی هوشی می‌تواننـد دچـار ADHD گردند.

مشکلات مربوط به توجه

کودکان دچار ADHD داراي فاصله زمانی توجه کوتاه مدتی هستند.  براي آنها تمرکز کردن بسیار دشوار بوده و از این رو در یادگیري مهارتهاي تحصیلی و عملی جدید دچار مشکل هستند.  مطالعاتی که در ایالات متحده صورت گرفته نشان می‌دهد که ۹۰ درصد کودکان داراي ADHD  موفقیت‌هاي تحصیلی بسیار کمی در مدرسه داشته و ۲۰  درصد آنها نیز مشکلات یادگیري دارند.

رفتار تکانشی

تکانشی بودن به معناي عمل کردن بدون در نظر گرفتن پیامدهاي ناشی از آن است. کودکان داراي ADHD ممکن است به شیوه هاي مختلفی بصورت تکانشی عمل کنند. نظیر گفتن یا انجام دادن اولین چیزي که برایشان اتفاق می افتد.  توجه آنها ممکن است توسط چیزهاي نامربوط به راحتی پرت شود.  از آنجائی که براي آنها بسیار مشکل است که جلوي خود را در دادن واکنشهاي بلاواسطه و فوري بگیرند از این رو انجام دادن تکالیفی که مستلزم صبر و شکیبائی بسیار است براي این دسته از کودکان بسیار دشوار است. براي آنها خیلی سخت است درگیر فعالیت هائی گردند که جهت پاسخ دادن به آنها می بایست صبر و تحمل زیادي به خرج داده و یا مجبور باشند که به نوبت کاري را انجام دهند. در صورتی که به کودکان تکانشی بابت صبر و تحملی که جهت انجام فعالیت خاصی به خرج می دهند پاداش یا مشوقی داده شود برخی اوقات خیلی راحت این کار را انجام می دهند.

مشکلات اجتماعی

کودکانی که دچار ADHD شدیدي هستند ممکن است توسط سایر کودکان طرد شده یا مورد تنفر آنها واقع گردند زیرا باعث برهم زدن بازي آنها شده یا به وسایل بچه هاي دیگر آسیب می زنند. معمولاً بر روي کودکان دچار ADHD  به راحتی برچسب {دردسرآفرین} خورده می شود و والدینشان اکثراً گمان می کنند که چنین رفتارهاي نامطلوبی بواسطه عدم کنترل دقیق کودکشان شکل گرفته است.

چه زمانی تشخیص ADHD مناسب است؟

همه ما میدانیم که کودکان انرژي فراوانی دارند و مایلند تا فعال باشند. فاصله زمانی توجه آنها نیز معمولاً کوتاه است، خیلی زود از انجام فعالیتی خسته می شوند و تمایل دارند تا فعالیت جدیدي انجام دهند. بنابراین چطور می توان ادعا کرد که کودکی دچار ADHD  بوده و یا صرفاً بی قرار و خسته است؟ در این رابطه می بایست به میزان بروز چنین رفتارهائی در کودکان توجه نمود. کودکان دچار ADHD  صرفاً اینطور نیست که بچه هاي خیلی فعالی باشند بلکه همچنین حیطه بسیار گسترده اي از مشکلات رفتاري را به همراه دارند که می تواند مراقبت و کنترل آنها را با مشکلات بسیار زیادي مواجه سازد.

خیلی مهم است که این نکته را به یاد داشته باشیم که به کودك برچسب نزنیم و جهت تشخیص دقیق نیز توصیف کاملی از وي به طور انفرادي داشته باشیم.  همه کودکان با یکدیگر متفاوتند و مشکلات خود را نیز به شیوه هاي مختلفی ابراز می کنند.
تشخیص ADHD  می تواند خیلی دشوار باشد، زیرا:
۱) آزمایش خاصی به منظور سنجش ADHD وجود ندارد. ما نمی توانیم با گرفتن نمونه اي از خون فرد یا اشعه ایکس با قاطعیت تشخیص ADHD  بدهیم.
۲) همه کودکان در رابطه با کنترل کردن خودشان مشکلاتی دارند و از این رو تصمیم گیري مبنی بر اینکه تا چه حد می توان مرزي بین رفتارهاي مطلوب یا نامطلوب کودك ترسیم کرده و تشخیص ADHD  داد، دشوار است.
۳) مشکلات دیگري نیز می تواند باعث بروز رفتارهاي مشابه ADHD  در کودکان گردد. نظیر مشکلات زبانی یا شنوائی، مشکلات خواندن و نوشتن، و نیز موانع عمده اي که در طول زندگی کودکان ایجاد می‌شود بیش از نیمی از کودکان داراي ADHD  علاوه بر ADHD  در زمینه‌هاي دیگري نظیر موارد فوق نیز دچار مشکل هستند.
انواع علائمی که متخصصین جهت تشخیص ADHD  در فرد کنکاش می‍‌کنند عبارتند از:
۱) در رابطه با دنبال کردن آموزشهائی که به وي داده می‌شود و یا انجام دادن تکالیف مشکل دارد.
۲) در زمینه تمرکز کردن و چسبیدن به یک فعالیت خاص مشکل دارد.
۳) غالباً هنگام صحبت کردن گوش نمی‌کند.
۴) دائماً ول میخورد، بی قرار است و نمیتواند سر کلاس آرام بنشیند.
۵)  بطور بی وقفه صحبت میکند و حرف دیگران را قطع می‌کند.
۶) در موقعیتی که قابل قبول نیست جست و خیز می‌کند.

۷) بدون اینکه صبر کند تا سؤالی به طور کامل از وي پرسیده شود فوراً پاسخ می‌دهد.
٨) در صبر کردن و رعایت کردن نوبت دیگران مشکل دارد.
به منظور تشخیص ADHD  می‌بایست برخی از مشکلات فوق‌الذکر تا قبل از سن ۶ یا ۷ سالگی بروز کرده باشد. همچنین به منظور تشخیص ADHD  می‌بایست این رفتارها به طور متوسط در بیش از یک موقعیت رخ داده باشند نه در یک موقعیت خاص (به عنوان مثال هم در خانه و هم در مدرسه)

میزان شیوع ADHD

تخمین دقیق کودکانی که در سرتاسر دنیا دچار ADHD  هستند دشوار است، زیرا روش هائی که جهت تشخیص این مشکل در کشورهاي مختلف مورد استفاده قرار می گیرند با یکدیگر متفاوت است. در انگلستان تشخیص ADHD  بر اساس یک مجموعه محددي از علائم در مراجع صورت می گیرد و حدود ۵/۰ الی ۱ درصد کودکان دچار مشکلات نقص توجه یا بیش فعالی هستند؛ اما در مقابل در ایالات متحده هنوز هم تعریف گسترده تري از واژه ADHD وجود دارد.
در نتیجه حدود ۱۰ درصد کودکان در ایالات متحده دچار ADHD هستند.  برآوردهائی که اخیراً صورت گرفته نشان می دهد که حدود ۱ الی ۵ درصد کل جمعیت دنیا ADHD  دارند.
میزان ADHD در میان پسران در مقایسه با دختران حدود ۵ مرتبه بیشتر است. شاید این امر تا حدودي مربوط به شیوه هاي خاص پسران در بیان مشکلاتشان باشد. علیرغم اینکه دختران و پسران هر دو داراي مشکلات نقص توجه هستند اما پسران در مقایسه با دختران به احتمال بیشتري پر تحرك بوده و در کنترل کردن خودشان مشکل دارند.

منبع

کتاب همه چیز درباره‌ی اختلال نقص توجه/بیش فعالی

نوشته‌ی

دکتر جو بوریل با ترجمه‌ی محمدرضا عبدی

www.mentalhealth.org.uk

پاسخ دهید

دیدگاهتان را اینجا بنویسید
نام*
ایمیل*
Website*