تکنيک های آموزشی رفتاری برای کودکان اتیسم ( Behavioral educational techniques for autistic children)

تکنیکها:

مربيان و والدين محترم، مطالبي که پيش رو داريد برگرفته از کتاب نوشته پروفسور لوواس مربوط به آموزش کودکان اوتيسم است.هدف از انتشار اين مطالب در اختيار قرار دادن اطلاعات و راهکارهايي براي افزايش کيفيت آموزش و بالا بردن سطح آگاهي خانواده ها و مربيان عزيز مي باشد.  والدين مي آموزند که چگونه مي توانند با صرف وقت، و به کارگيري دقت بيشتر با کودکان خود رفتار کنند و موارد مورد نياز کودکان را چگونه به آنها آموزش دهند که اشتياق يادگيري در فرزندشان شکوفا شود.

Image result for : اتیسم

برخي از نکات احتياطي درباره فلسفه درمان آموزش :

نخست اينکه، هيچ روشي که بتواند تمام مشکلات افراد ناتوان ذهني را حل کند، وجود ندارد. البته افرادي که سعي دارند به اين اشخاص کمک کنند، به تعدادي از تکنيک هاي آموزشي نياز دارند. به عنوان مثال: روش هايي که براي محبت کردن و يا ترساندن يک کودک نابينا به طور ويژه اي خوب جواب مي دهد. ممکن است براي يک کودک اوتيسم سرکش تا اندازه اي متفاوت باشد. به هر حال معلم، درمانگر يا والد بايد انعطاف پذير، خلاق و قادر برايجاد تنوع در تکنيک ها و روش ها باشد. در آغاز کار، اهداف کوچک را مورد بررسي قرار دهيد، به گونه اي که شما و کودکتان مورد توجه قرار گيريد. مراحل کوچک رو به جلو را بيابيد. به جاي اميد داشتن و تقلا کردن براي دسترسي به برخي از ايده آل هاي دست نايافتني و يا فراتر از حد انتظار بايد به مجموعه اي از اهداف کوچک تر توجه کنيد. برنامه ها در توالي توسعه يافته اي گسترش داده مي شوند، به طوري که برنامه هاي آغازين بايد قبل از موارد ديگر شروع شوند. زماني که يک برنامه آغاز مي گرددو بچه موفقيتي در برخي از مهارتهاي اوليه کسب کرد، برنامه هاي بعدي ممکن است به گونه اي ارائه شوند که زير مجموعه برنامه هاي نخستين باشند. اکثر برنامه ها تداوم دارند به طوري که داراي هيچ نقطه پاياني معني داري نيستند. همچنين در آغاز ممکن است يک کودک سه يا چهار برنامه را دريافت دارد.به عنوان مثال در ماه  هاي نخستين، او در جريان برنامه مربوط به کاهش عصبانيت، نشستن به طور مناسب، ايجاد تماس چشمي و توسعه تقليد غير شفاهي قرار مي گيرد. در حالي که يک سال بعد ممکن است ۰۴ برنامه جاري را دنبال کند. برنامه هاي آغازين با جزئيات مرحله به مرحله به طور قابل توجهي گسترده مي شوند. چنين جزئيات وسيعي در برخي موارد فراوان به نظر ميرسند، اما ما ترجيح داده ايم که با دقت به آن ها نگريسته شود.

انتخاب پاداش:

پاداش هاي مثبت: معمولاً وقتي بچه کاري را درست انجام داد، او را با اين عبارات تشويق کنيد: اين جا يک تکه شيريني به عنوان پاداش وجود دارد.امشب مي تواني ديرتر بخوابي.مي تواني يک تکه بستني بخوري. يا چيزهايي شبيه به اين جملات را بيان کنيد. بنابراين شما چيزي را به او مي دهيد که علاقه دارد.در آغاز کار، پاداش ها بايد املاً واضح و واقعي باشد مثل بستني و بوسه..زماني که کودک مورد نظر پيشرفت مي کند، جوايز معمولاً کم رنگ تر مي گردند، به گونه اي که در اين هنگام فقط توسط يک نگاه يا برخي از تصديقات اندک رفتار فرد، انتقال داده مي شوند. خيلي از معلمان احساس مي کنند که رفتارهاي معين، ممکن است خودشان در حال تحسين قرار گرفته شوند و پاداش هاي ديگر مثل غذا و تحسين اجتماعي براي ابقاي رفتار، مورد نياز نيستند. اما در آغاز کار، تحسين کردن به خاطر رفتار ويژه، بايد صورت گيرد تا آن رفتار با اطمينان تثبيت شود. اين پاداش ها، مثبت ناميده مي شوند.موقعي که شما افراد ناتوان ذهني را تحسين مي کنيد، بر آن رفتار تأکيد زيادي داشته باشيد. مثلاً
موقعي که مي خواهيد با بيان عبارات او را تشويق نماييد. کلمات آفریندخبه(( يا ))عالي بود(( را با صداي بلند بيان کنيد. در صورتي که حضار وجود دارند از آن ها بخواهيد تا براي او دست بزنند و او را در آغوش بگيرند، ببوسند نوازش کنند. ما نوعاً همراه با تشويق و تحسين در غالب عبارات، از پاداش هاي خوراکي نيز استفاده مي کنيم. به عنوان مثال، شما با خردکردن غذاي يک بچه و تبديل آن به تکه هاي خيلي کوچک )يعني بخش هايي به اندازه يک نيمه از قند، نوشيدن مقدار اندکي از مايعات، ليس زدن يک شکلات کارامل براي يک بار( مي توانيد هزاران پاداش را براي رفتار مطلوب ايجاد نماييد. شما بايد انواع گوناگوني از تصديق ها را به کار بريد و ببينيد کدام يک بهتر جواب مي دهد.

Image result for : اتیسم

دوري از منفي ها:

نوع ديگري از پاداش، دوري از موارد منفي است. يک بچه نرمال نوعاً در رابطه با شکست يا ضعف احساس نگراني مي کند. درست انجام دادن رفتار، ناراحتي يا دلواپسي او را کاهش مي دهد. ليکن برخي از بچه هاي ناتوان ذهني به خاطر اشتباه کردن احساس ناراحتي و پريشاني ندارند. حتي اگر به طور قابل توجهي از هم نوعانشان
عقب تر باشند و تحت کنترل قرار گيرند. غالباً قانع و خوشحال به نظر مي رسند ودنيا را همان طور که هست باور مي نمايند. در چنين مواردي معلم بايد با صرف نظر کردن از پاداش هاي مثبت يا عدم تصديق رفتارشان، به عنوان مثال با صداي بلند گفتن))نه(( باعث گردد تا آنها به خاطر رفتار اشتباه تا اندازه اي احساس ناراحتي و عدم آرامش
کنند. اين مورد انجام مي شود تا تحرک بچه ها جهت يادگيري را افزايش دهد و بنابراين به آنها کمک کند تا مشکلات بعدي را کاهش دهند. با جدي بودن در مقابل کودکتان و شايد با ايجاد ناراحتي و ترس اندک در او توسط فرياد کشيدن بر او يا تنبيه کردنش، تحسين هاي اجتماعي شما)گفتن))آفرين(( بوسه ها و در آغوش کشيدن هاي شما(
بلافاصله براي او موثرتر و مهم تر مي گردند به گونه اي که وقتي به او نشان داده ايد که شما نيز مي توانيد از دست او عصباني شويد، او شما را بيشتر تصديق مي کند
نکته مهم ديگر که بايد به خاطر داشته باشيد اين است که تا جايي که ممکن است خيلي زود از مرحلهي پاداش غذايي خارج شده و پاداش هايي مثل تحسين هاي رايج))خوبه!(( ))عالي(( که نرمال و طبيعي هستند را به کار ببريد. بچه به شما مي فهماند که چه موقع اين برنامه را تغيير دهيد. اگر شما پاداش هاي غذايي را متوقف نماييد و رفتار بچه نامتناسب شود دوباره به سمت پاداش هاي غذايي برگرديد و رفتارش را بهبود بخشيد، سپس دوباره اين تغيير جهت را آغاز کنيد.

تنبيه:

يکي از روش هاي تنبيه کردن اين است که عملي را انجام دهيم که براي بچه ناخوشايند باشد. به عنوان مثال با صداي بلند گفتن))نه!(( از جمله اين موارد است. براي برخي از بچه ها، گفتن کلمه ))نه!(( تمام آن چيزي است که شما بايد بگوييد تا آن ها کاري را که انجام مي دهند، متوقف نمايند. مواردي را امتحان کنيد که بچه از آن ها بيزار است و شما مي توانيد از آن ها به عنوان تنبيه استفاده کنيد. به عنوان مثال برخي از بچه ها از ورزش کردن نفرت دارند، بنابراين شما مي توانيد در زمان وقوع رفتار نامطلوب از ورزش هايي)مثل بشين پاشو يا دويدن به دور – ساختمان ستفاده کنيد.

Time-out : محروم کردن

غالباً اين حالت ))محروم کردن(( مي تواند به طور ساده با روي گرداندن معلم از بچه به صورت عدم نگاه به او، يا کمي گسترده تر با قراردادن بچه در گوشه اتاق و شايد در حالت شديدتر، قرار دادن او در يک اتاق مجزاي بدون جذابيت و فارغ از فعاليت هاي مطلوب ديگر انجام شود. فاکتور معمول اين اعمال، اين است که آن ها به بچه نشان
دهند که يک مدت زمان معيني وجود دارد که در آن هنگام او به انجام فعاليتهاي مطلوبش دسترسي نمي يابد و در آن موقع نمي تواند آن ها را انجام دهد. ممکن است بچه به مدت ۳ تا ۵ دقيقه در محروميت قرار داده شود، به طوري که در ۳۴ ثانيه آخر او بايد کاملاً ساکت باشد. اگر در موقعي که بچه عصباني مي شود، او را از حالت محروميت خارج کنيد شما سهواً او را به خاطر عصبانيتش تشويق نموده ايد. همچنين مواظب باشيد که بچه را بيش از ۵ دقيقه در محروميت نگه نداريد.

Over correction : جبران اضافي

شايد بهتر اين باشد که روش جبران اضافي با ارائه برخي از نمونه هاي کاربردي آن معرفي گردد. تصور کنيد بچه شما به طور مکرر، شير را بر کف آشپزخانه مي ريزد. براي متوقف کردن چنين رويدادي در مراحل بعدي، بايد او را وادار کنيد تا نه تنها خودش اين مقدار شير را از روي زمين پاک کند، بلکه تمام کف آشپزخانه را نظافت نمايد. سپس
بايد او را تمرين دهيد تا ليوان هاي مملو از شير را در آشپزخانه به دست گرفته و حرکت کند، بدون اين که آن را بر روي زمين بريزد. هر مورد ريختن شير برابر با تميز کردن کل آشپزخانه است.

ترجمه قسمت هايی از کتاب The Me Book نوشته پروفسورLovaas

 

پاسخ دهید

دیدگاهتان را اینجا بنویسید
نام*
ایمیل*
Website*